POSE yöntemi (endoskopik mide katlama)
Son güncelleme:
Bir bakışta
POSE (Primary Obesity Surgery Endoluminal), ağızdan ilerletilen özel bir endoskopik sistemle mide duvarında tam kat doku katlantıları oluşturulup bunların ankraj çiftleriyle sabitlenmesiyle uygulanan, kesi yapılmayan ve mideden doku çıkarılmayan bir obezite tedavisidir. İlk biçimi midenin kubbe bölümüne ve gövdenin alt kısmına odaklanırken, POSE 2.0 adıyla bilinen güncel biçimi mide gövdesini kısaltıp daraltır.
Nasıl uygulanır
İşlemden önce hekim muayenesi, kan tahlilleri ve anestezi değerlendirmesi yapılır. Mide fıtığı, ülser ya da geçirilmiş mide ameliyatı gibi yöntemi etkileyebilecek durumlar araştırılır; gerekirse ön endoskopi yapılır.
İşlem genel anestezi altında yapılır. Ağızdan ilerletilen özel bir endoskopik platformla mide duvarı yakalanır, katlanır ve karşılıklı iki ankrajla sabitlenir. Bu adım mide boyunca birçok kez tekrarlanır; güncel tekniği inceleyen çok merkezli çalışmada ortalama 19 ankraj çifti kullanılmıştır [3]. Karın duvarında kesi yapılmaz.
Çoğu kişi aynı gün ya da bir gecelik gözlemin ardından evine döner. İlk günlerde boğazda hassasiyet, karın ağrısı ve bulantı görülebilir; beslenme sıvılarla başlar.
Katlantılar midenin hacmini küçültür ve daha az yemekle tokluk oluşmasını sağlar. Güncel teknikle yapılan çalışmada işlemden sonra tolere edilen en büyük öğün hacminin azaldığı ve dolgunluk hissinin arttığı gösterilmiştir [3]. Kalıcı sonuç için yöntem, beslenme ve hareket programıyla birlikte yürütülür.
Kimler için uygun?
Uygun olabileceği durumlar
- Birinci ya da ikinci derece obezitesi olan (VKİ yaklaşık 30–40) ve yaşam tarzı programıyla yeterli kilo veremeyen yetişkinler (çalışmalarda incelenen grup)
- Ameliyat istemeyen ya da ameliyata uygun olmayan kişiler
- Kesi yapılmayan ve mideden doku çıkarmayan, ama uzun süreli etki hedefleyen bir yöntem arayanlar
- İşlem sonrasında en az bir yıl beslenme ve kontrol programına katılmayı kabul edenler
Uygun olmadığı ya da hekime danışılması gereken durumlar
- Geçirilmiş mide ya da obezite ameliyatı
- Büyük mide fıtığı, aktif mide ya da onikiparmak bağırsağı ülseri
- Kanama bozukluğu ya da ara verilemeyen kan sulandırıcı kullanımı
- Genel anestezi riskini belirgin biçimde artıran ağır kalp ya da akciğer hastalığı
- Gebelik, gebelik planı ya da emzirme
- Tedavi edilmemiş yeme bozukluğu, alkol ya da madde kullanım sorunu
Uygunluk kararı muayene ve tetkiklerle hekiminiz tarafından verilir.
Hafta hafta süreç
-
Değerlendirme (işlemden önce)
Muayene, tahliller, anestezi değerlendirmesi ve gerekirse ön endoskopi. Beklentiler, beslenme evreleri ve kontrol planı bu aşamada konuşulur.
-
İşlem günü
Genel anestezi altında ağızdan yapılan işlem; ardından birkaç saatlik ya da bir gecelik gözlem.
-
İlk hafta: sıvı dönemi
Boğaz hassasiyeti, karın ağrısı ve bulantı en sık bu dönemde görülür. Beslenme berrak sıvılar ve protein içecekleriyle sürer.
-
2–4. haftalar: püre ve yumuşak besinler
Katlantıların iyileşmesine zaman tanımak için sert ve lifli besinlere geçiş aceleye getirilmez.
-
2–3. aylar: normal öğünlere geçiş
Küçük porsiyonlu, dengeli öğünler ve düzenli hareket alışkanlığı kurulur.
-
6–12. aylar: izlem
Diyetisyen ve hekim kontrolleriyle kilo seyri, beslenme yeterliliği ve eşlik eden hastalıklar izlenir.
-
Birinci yıldan sonra
Kontroller seyrekleşse de sürer; kilo geri alımı erken fark edilirse plan güncellenir.
POSE ile ESG aynı işlem mi?
İkisi de ağızdan yapılan, kesisiz ve mideden doku çıkarmayan endoskopik yöntemlerdir; ama teknikleri farklıdır. Endoskopik sleeve gastroplasti (ESG) midenin büyük kıvrımı boyunca atılan dikişlerle mideyi uzun ve dar bir tüpe dönüştürür. POSE ise mide duvarında ayrı ayrı katlantılar oluşturur ve her birini ankraj çiftleriyle sabitler [3].
| Özellik | POSE | ESG |
|---|---|---|
| Temel teknik | Doku katlantıları ve ankraj çiftleri | Sürekli dikişlerle mideyi tüp biçimine getirme |
| Hedef bölge | İlk biçimde mide kubbesi ve gövdenin alt kısmı [2]; POSE 2.0'da mide gövdesi [3] | Mide gövdesi boyunca büyük kıvrım |
| Randomize kanıt | İlk biçim için sahte işlem kontrollü büyük çalışma [1] | Çok merkezli randomize çalışma (ESG sayfasında) |
Hangisinin seçileceği; kişinin VKİ'sine, mide yapısına, eşlik eden hastalıklarına ve merkezin deneyimine göre hekiminizle birlikte belirlenir.
İşlemden önce hazırlık
İşlemden önceki görüşmelerde kullandığınız bütün ilaçlar ve takviyeler gözden geçirilir; kan sulandırıcılar ve bazı ağrı kesiciler hekimin önerdiği biçimde düzenlenir. İşlemden önceki gece ve sabah aç kalınır. İlk haftaların sıvı ve püre döneminde işinizi kolaylaştırmak için evde protein içecekleri, çorba ve yoğurt gibi besinleri önceden hazırlamak yararlı olur.
Sigara, iyileşmeyi ve mide yakınmalarını olumsuz etkileyebileceği için işlemden önce bırakılması önerilir. İşlem günü sizi eve götürecek bir refakatçinin bulunması ve ilk birkaç gün için ağır bir iş planlanmaması gerekir.
POSE 2.0 neyi değiştirdi?
İlk POSE uygulamasında katlantılar ağırlıkla midenin kubbe bölümüne yapılıyordu [2]. POSE 2.0 adıyla bilinen güncel teknikte katlantılar mide gövdesine, mideyi hem kısaltacak hem daraltacak bir düzende yerleştirilir [3]. Bu yaklaşımı inceleyen çok merkezli ileriye dönük çalışmada (44 hasta, ortalama VKİ 37) işlem ortalama 37 dakika sürmüş, 12. ayda toplam vücut ağırlığındaki ortalama azalma %15,7 olmuş ve 24. ayda kontrol endoskopisi yapılan 26 hastada katlantıların sağlam kaldığı görülmüştür [3].
Bir randomize ve üç gözlemsel çalışmayı (toplam 210 hasta) birleştiren bir meta-analizde 12. aydaki ortalama kayıp %16,17 bulunmuş; ancak yazarlar kanıtın az sayıda, küçük ve kısa izlemli çalışmaya dayandığını, daha büyük randomize çalışmalara gerek olduğunu vurgulamıştır [4].
Çalışmalar ne gösteriyor?
İlk POSE tekniği, sahte işlem kontrollü ve çok merkezli bir randomize çalışmada (332 katılımcı, birinci–ikinci derece obezite) incelenmiştir. 12. ayda toplam vücut ağırlığındaki ortalama azalma POSE grubunda %4,95, sahte işlem grubunda %1,38 olmuş; en az %5 kilo veren katılımcı oranı %41,55'e karşı %22,11 bulunmuştur [1]. Fark istatistiksel olarak anlamlı olmakla birlikte, çalışmanın önceden belirlediği üstünlük sınırına ulaşılamamıştır [1].
Daha küçük, açık etiketli bir randomize çalışmada (44 katılımcı) ise 12. ayda ortalama kayıp POSE grubunda %13,0, yalnız diyet ve egzersiz önerisi alan grupta %5,3 olarak bildirilmiştir [2]. Bu fark, çalışma tasarımının (sahte işlem kontrolü, katılımcı sayısı) sonucu nasıl etkileyebildiğini gösterir.
Güncel POSE 2.0 tekniğiyle bildirilen sonuçlar daha yüksektir ancak henüz sahte işlem kontrollü büyük bir çalışmayla doğrulanmamıştır [3][4]. Çalışmalardaki oranlar grup ortalamasıdır, kişiye vaat değildir; rakamları doğru okumak için çalışmalar ne diyor yazısına bakabilirsiniz.
Mide balonundan farkı
Mide balonu midede birkaç ay kalıp çıkarılan geçici bir destektir; etkisi balon çıkınca sona erer. POSE ise mideye kalıcı olması amaçlanan katlantılar yapar ve midede çıkarılacak bir cihaz bırakmaz. Balon genel anestezi gerektirmeden sedasyonla yerleştirilebilirken POSE genellikle genel anestezi altında yapılır. Hangi yolun uygun olduğu, kişinin kısa süreli bir destek mi yoksa uzun süreli bir değişiklik mi aradığına ve sağlık durumuna göre hekimle birlikte belirlenir.
Beslenme evreleri
Katlantıların iyileşmesi için beslenme birkaç hafta içinde adım adım ilerler. Aşağıdaki çizelge genel bir çerçevedir; evrelerin süresini ekibiniz size göre belirler.
| Dönem | Ne yenir? | Nelere dikkat edilir? |
|---|---|---|
| İlk hafta | Berrak sıvılar, ayran, protein içecekleri | Küçük yudumlar; gün boyuna yayılmış yeterli sıvı |
| 2–4. haftalar | Püre, yoğurt, ezilmiş baklagil, yumuşak yumurta | Her öğünde protein; sert ve lifli besinler ertelenir |
| 2–3. aylar | Yumuşak katı besinlerden normal öğünlere geçiş | İyi çiğneme, küçük tabak, yavaş yeme |
| Sonrası | Dengeli, porsiyonu kontrollü öğünler | Şekerli içecekler ve sık atıştırmalar sınırlanır |
Sık ve seyrek yan etkiler
Sık görülenler
İşlemden sonraki ilk günlerde boğaz hassasiyeti, karın ağrısı, bulantı ve kusma sık görülür; çoğu kısa sürede geçer. Güncel tekniğin çalışmalarını birleştiren meta-analizde yan etkiler %2,5–5 aralığında bildirilmiş ve çoğunun hafif olduğu belirtilmiştir [4].
Seyrek ama ciddi olanlar
Kanama ve mide duvarında delinme seyrek ama ciddi komplikasyonlardır [4]. İlk tekniğin sahte işlem kontrollü çalışmasında işlemle ilişkili ciddi yan etki oranı POSE grubunda %5,0, sahte işlem grubunda %0,9 olmuştur [1]. Siyah dışkı, kanlı kusma, giderek artan karın ağrısı, ateş ya da nefes darlığı gecikmeden hekime bildirilmelidir.
İşlemden sonra günlük yaşam
Masa başı çalışanlar genellikle birkaç gün içinde işe dönebilir; ağır bedensel iş yapanlar için süre ekiple belirlenir. Yürüyüş ilk günlerden itibaren teşvik edilir; ağır kaldırma ve karın kaslarını zorlayan egzersizler ilk haftalarda ertelenir. Düzenli ve yavaş yenen küçük öğünler hem yakınmaları azaltır hem de yeni alışkanlığın temelini oluşturur.
Kiloyu uzun vadede korumak
Katlantıların uzun süre sağlam kalması önemlidir, ama sonucu belirleyen yeme ve hareket alışkanlıklarıdır; uzun dönem verileri henüz sınırlıdır [4]. Bu nedenle ilk yılın sonunda kontroller seyrekleşse de sürdürülür. Kilo geri alımı başladığında plan davranışsal destek, beslenme tedavisi ya da ilaç tedavisiyle güncellenebilir.
Sonuç yeterli olmazsa
Kilo kaybı beklenenin altında kalırsa ya da verilen kilo geri alınırsa önce beslenme ve hareket düzeni gözden geçirilir. Hekim duruma göre ilaç tedavisini, başka bir endoskopik işlemi ya da ameliyatı gündeme getirebilir; mideden doku çıkarılmadığı için bu seçenekler genellikle açık kalır. Ameliyata geçişin hangi durumlarda konuşulduğu ameliyatsız mı, tüp mide mi karşılaştırmasında anlatılır.
Merkez ve ekip seçerken
POSE özel bir cihaz ve eğitim gerektiren bir işlemdir; her merkezde uygulanmaz. Ekibin bu yöntemle deneyimini, güncel tekniği kullanıp kullanmadığını, işlem sonrası beslenme ve kontrol programını kimin yürüteceğini ve acil bir durumda kime ulaşacağınızı önceden sormanız yararlı olur.
Sık yapılan hatalar
- İlk haftalarda katı besinlere erken geçmek,
- Sıvı ve protein alımını yetersiz tutmak,
- İşlemin kilo kaybını tek başına sağlayacağını düşünmek,
- İlk aylardaki hızlı kaybın ardından kontrolleri bırakmak,
- Uyarı belirtilerini (siyah dışkı, artan ağrı) beklemeye almak.
Hekiminize sorabileceğiniz sorular
- Benim için POSE mi, ESG mi daha uygun, neden?
- Hangi tekniği kullanıyorsunuz ve bu yöntemle deneyiminiz nedir?
- İşlem sonrası ilk haftalarda nasıl besleneceğim?
- Hangi belirtilerde hemen aramalıyım?
- Kontrollerim ne sıklıkta ve kimlerle olacak?
- Sonuç yetersiz kalırsa hangi seçenekler açık kalır?
Sık sorulan sorular
POSE ameliyatı ile ESG aynı işlem mi?
Hayır. POSE bir ameliyat değil, ağızdan yapılan kesisiz bir endoskopik işlemdir. ESG mideyi dikişlerle uzun ve dar bir tüpe dönüştürür; POSE ise mide duvarında ayrı katlantılar oluşturup bunları ankrajlarla sabitler. Kullanılan cihaz, teknik ve çalışmaları farklıdır.
POSE-2 diğer endoskopik yöntemlerden nasıl ayrılır?
POSE 2.0'da katlantılar mide gövdesine, mideyi hem kısaltacak hem daraltacak düzende yerleştirilir. Çok merkezli bir çalışmada 12. ayda ortalama %15,7 kilo kaybı bildirilmiştir; ancak bu sonuçlar sahte işlem kontrollü büyük çalışmalarla henüz doğrulanmamıştır.
POSE kalıcı bir işlem mi?
Katlantılar uzun süre kalacak biçimde yapılır; bir çalışmada 24. ayda kontrol edilen hastalarda sağlam bulunmuştur. Ancak kalıcı kilo kaybı, beslenme ve hareket alışkanlıklarının sürdürülmesine bağlıdır.
POSE işlemi kaç saat sürer?
Güncel teknikle yapılan işlem, çok merkezli bir çalışmada ortalama 37 dakika sürmüştür. Anestezi ve gözlem süresiyle birlikte hastanede geçen zaman birkaç saat ya da bir gecedir.
POSE sonrası iyileşme ne kadar sürer?
Çoğu kişi birkaç gün içinde günlük işlerine döner. Beslenme ilk hafta sıvılarla, ardından püre ve yumuşak besinlerle ilerler; normal öğünlere geçiş birkaç haftaya yayılır.
POSE ile ne kadar kilo verilir?
Sonuçlar tekniğe ve çalışma tasarımına göre değişir: sahte işlem kontrollü büyük çalışmada 12. ayda ortalama %4,95, daha küçük çalışmalarda yaklaşık %13 ile %16 arasında kayıp bildirilmiştir. Oranlar grup ortalamasıdır, kişiye vaat değildir.
POSE sonrası katlantılar açılabilir mi?
Ankrajlar uzun süre yerinde kalacak biçimde tasarlanır; güncel teknikle yapılan bir çalışmada 24. ay kontrolünde katlantılar sağlam bulunmuştur. Katlantıların zamanla gevşeme olasılığı ve uzun dönem sonuçları için veriler hâlâ sınırlıdır.
POSE'dan sonra ameliyat olunabilir mi?
Mideden doku çıkarılmadığı için ileride ilaç tedavisi, yeni bir endoskopik işlem ya da ameliyat seçenekleri genellikle açık kalır. Uygunluk, o dönemdeki sağlık durumuna göre cerrahla birlikte değerlendirilir.
POSE hangi VKİ aralığında uygulanır?
Çalışmalarda çoğunlukla birinci ve ikinci derece obezitesi olan, yani VKİ'si yaklaşık 30–40 arasındaki yetişkinler incelenmiştir. Bu aralığın dışında karar, kişisel risklere göre hekimle verilir.
POSE Türkiye'de yaygın mı?
POSE özel bir cihaz ve eğitim gerektirdiği için her merkezde uygulanmaz. Bu yöntemi düşünüyorsanız ekibin deneyimini, hangi tekniği kullandığını ve işlem sonrası izlem programını önceden sormanız önerilir.
POSE işleminden sonra hastanede kalmak gerekir mi?
Çoğu kişi birkaç saatlik gözlemin ardından aynı gün ya da bir gecelik izlemden sonra evine döner. Sıvı alamama, şiddetli ağrı ya da kanama belirtisi olursa gözlem uzatılır; kararı işlemi yapan ekip verir.
POSE sonrası kontroller ne sıklıkta yapılır?
İlk haftalarda beslenme evrelerini izlemek için sık görüşülür; ardından görüşmeler aylık ve daha seyrek aralıklarla en az bir yıl sürer. Kontrollerde kilo seyri, beslenme yeterliliği, yakınmalar ve eşlik eden hastalıklar birlikte değerlendirilir.
POSE sonrası ne zaman spor yapılabilir?
Yürüyüş ilk günlerden itibaren önerilir. Ağır kaldırma ve karın kaslarını zorlayan egzersizler ilk haftalarda ertelenir; programın zamanlaması hekiminiz ve diyetisyeninizle belirlenir.
Kaynaklar
- Sullivan S, ve ark. Randomized sham-controlled trial evaluating efficacy and safety of endoscopic gastric plication for primary obesity: The ESSENTIAL trial. Obesity (Silver Spring). 2017;25(2):294–301. PubMed 28000425
- Miller K, ve ark. MILEPOST Multicenter Randomized Controlled Trial: 12-Month Weight Loss and Satiety Outcomes After pose (SM) vs. Medical Therapy. Obes Surg. 2017;27(2):310–322. PubMed 27468907
- Lopez Nava G, ve ark. Prospective Multicenter Study of the Primary Obesity Surgery Endoluminal (POSE 2.0) Procedure for Treatment of Obesity. Clin Gastroenterol Hepatol. 2023;21(1):81–89. PubMed 35533995
- Farooque U, ve ark. Efficacy, Safety, and Metabolic Outcomes of Primary Obesity Surgery Endoluminal 2 (POSE-2) for Obesity: A Systematic Review and Meta-Analysis. Obes Surg. 2025;35(11):4814–4823. PubMed 41023533