Sedasyon
Sedasyon, bir işlem sırasında kaygıyı ve rahatsızlığı azaltmak için damar yoluyla verilen ilaçlarla bilincin kontrollü biçimde baskılanmasıdır; derinliği hafiften derine uzanır ve genel anesteziden ayrı bir basamaktır.
Son güncelleme:
Açıklama
Derinlik basamakları
- Hafif sedasyon: Kişi rahatlar ama uyanıktır; seslenince normal yanıt verir.
- Orta düzey sedasyon (eski adıyla bilinçli sedasyon): Kişi uyuklar; seslenince ya da hafifçe dokununca amaca yönelik yanıt verir, soluk alıp vermesi genellikle desteksiz sürer [1].
- Derin sedasyon: Yanıt ancak tekrarlanan ya da ağrılı uyaranla alınır; solunuma destek gerekebilir.
- Genel anestezi: Kişi uyarana yanıt vermez; solunum çoğunlukla cihazla desteklenir.
Ameliyatsız yöntemlerde
Endoskopik balon uygulaması, tanı amaçlı endoskopi ve mide botoksu genellikle sedasyon altında yapılır; daha uzun süren endoskopik gastroplasti gibi işlemlerde genel anestezi tercih edilebilir. Hangisinin uygulanacağına işlemin süresine ve sağlık durumunuza göre anestezi ekibi karar verir.
İşlemden önce ve sonra
Aç kalma kuralı, mide içeriğinin akciğere kaçmasını önlemek içindir. GLP-1 grubu ilaç kullananlarda endoskopide mide artığı daha sık görülmüştür [2]; tip 2 diyabetlilerde yapılan geniş bir kohortta ise akciğere kaçma riski karşılaştırılan ilaç grubundan farklı bulunmamış, işlemin yarıda kalması daha sık olmuştur [3]. İlacınızı önceden bildirin; ara verilip verilmeyeceğine hekiminiz karar verir. Sedasyon sonrası aynı gün araç kullanmamanız ve yanınızda bir refakatçi olması istenir.
Kaynaklar
- American Society of Anesthesiologists Task Force on Moderate Procedural Sedation and Analgesia, ve ark. Practice Guidelines for Moderate Procedural Sedation and Analgesia 2018. Anesthesiology. 2018;128(3):437–479. PubMed 29334501
- Baig MU, ve ark. Glucagon-like peptide-1 receptor agonist use and the risk of residual gastric contents and aspiration in patients undergoing GI endoscopy: a systematic review and a meta-analysis. Gastrointest Endosc. 2025;101(4):762–771.e13. PubMed 39694296
- Alkabbani W, ve ark. Glucagon-like peptide-1 receptor agonists before upper gastrointestinal endoscopy and risk of pulmonary aspiration or discontinuation of procedure: cohort study. BMJ. 2024;387:e080340. PubMed 39438043