Bel çevresi
Bel çevresi, karın bölgesindeki yağlanmayı gösteren ve mezurayla ölçülen basit bir değerdir; VKİ'si aynı olan iki kişiden hangisinin metabolik riskinin daha yüksek olduğunu ayırt etmeye yardım eder.
Son güncelleme:
Açıklama
Nasıl ölçülür?
Ölçüm ayakta, karın gevşekken ve normal bir nefes verişin sonunda yapılır. Dünya Sağlık Örgütü'nün tarif ettiği yöntemde mezura, en alttaki kaburganın alt kenarı ile leğen kemiğinin üst çıkıntısı arasındaki orta noktadan, yere paralel geçirilir. Kılavuzlar farklı noktalar kullanabildiği için izlemde her seferinde aynı noktadan ölçmek önemlidir.
Neden VKİ'ye eklenir?
IAS ve ICCR visseral obezite çalışma grubunun 2020 uzlaşı bildirisi, bel çevresinin hastalık ve ölüm riskini VKİ'den bağımsız olarak öngördüğünü, riskin yalnız VKİ ile doğru değerlendirilemeyeceğini belirtir ve ölçümün rutin muayeneye girmesini önerir [1]. Aynı bildiriye göre düzenli, orta yoğunlukta egzersizle ya da beslenme değişikliğiyle bel çevresinde anlamlı azalma sağlanabilir [1].
Tedavi hedefi olarak
Avrupa Obezite Derneği'nin birinci basamak hekimleri için yazdığı kılavuz, bel çevresindeki azalmayı kilo kaybının kendisinden de önemli sayar; bu azalma karın içi yağın ve buna bağlı kalp-damar riskinin düşmesiyle bağlantılıdır [2]. Kılavuz, vücut ağırlığının %5–10'u kadar kaybın belirgin sağlık yararı için yeterli olduğunu da hatırlatır [2].
Yöntem seçimine etkisi
Bel çevresi yöntemi tek başına seçtirmez; başlangıç değerlendirmesinin ve izlemin parçasıdır. Birlikte istenen ölçümler için obezite değerlendirmesinde testler yazısına, beş ölçütlü tablo için metabolik sendrom maddesine bakabilirsiniz.
Eş anlamlılar: bel ölçüsü
Kaynaklar
- Ross R, ve ark. Waist circumference as a vital sign in clinical practice: a Consensus Statement from the IAS and ICCR Working Group on Visceral Obesity. Nat Rev Endocrinol. 2020;16(3):177–189. PubMed 32020062
- Durrer Schutz D, ve ark. European Practical and Patient-Centred Guidelines for Adult Obesity Management in Primary Care. Obes Facts. 2019;12(1):40–66. PubMed 30673677